کبالت فلزی استراتژیک با کاربرد گسترده در باتری‌های لیتیوم-یون، صنایع هوافضا و خودروهای برقی است. بازار این فلز، هم به دلیل تمرکز ذخایر و تولید در چند کشور و هم به دلیل تقاضای رو به رشد فناوری‌های نوین، بسیار حساس است. طبق آخرین گزارش سالانه USGS، تمرکز ذخایر و تولید کبالت جهان نامتقارن است و برخی کشورها سهم قابل توجهی در عرضه جهانی دارند. این تمرکز، هم فرصت‌های اقتصادی ایجاد می‌کند و هم ریسک‌هایی برای زنجیره تأمین به همراه دارد.

ذخایر کبالت: تمرکز شدید در چند کشور

کنگو با بیش از ۶ میلیون تن ذخیره، بیش از ۷۰ درصد ذخایر شناسایی‌شده جهان را در اختیار دارد. این تمرکز باعث می‌شود هر تغییر در سیاست‌های معدنی یا صادرات این کشور، اثر فوری بر بازار جهانی داشته باشد.

تولید کبالت: چه کشورهایی پیشتاز هستند؟

مقایسه تولید و ذخایر نشان می‌دهد که تمرکز تولید با ذخایر هم‌راستا است، اما کشورهایی مانند اندونزی در حال رشد سریع تولید هستند و می‌توانند نقش بیشتری در تأمین جهانی ایفا کنند.

مقاله پیشنهادی: میزان تولید آلومینیوم در جهان در سال ۲۰۲۵

مقاله پیشنهادی: میزان تولید بوکسیت و آلومینا در جهان در سال ۲۰۲۵

تحلیل بازار کبالت

تمرکز شدید ذخایر و تولید کبالت، پیامدهای مهمی دارد:

• نوسانات قیمت و عرضه: تغییر در صادرات یا تولید کنگو، مستقیماً بازار جهانی را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

• استراتژی صنعتی کشورها: کشورهایی با ذخایر محدود، برای تأمین نیاز صنایع داخلی به واردات وابسته هستند، در حالی که کشورهایی مانند کنگو و استرالیا می‌توانند نقش تعیین‌کننده داشته باشند.

• تقاضای فناوری‌های نوین: کبالت، بخش حیاتی باتری‌های لیتیوم-یون است؛ بنابراین رشد خودروهای برقی و انرژی‌های تجدیدپذیر، فشار تقاضا را افزایش می‌دهد.

منابع بالقوه و اقیانوسی کبالت

ذخایر شناسایی‌شده کبالت در جهان حدود ۱۲ میلیون تن است و این بخش با فناوری‌های فعلی قابلیت استخراج اقتصادی دارد. فراتر از این، منابع زمینی بالقوه کبالت نزدیک به ۲۵ میلیون تن برآورد می‌شوند که شامل ذخایر مس لایه‌ای، نیکل‌دار لاتریتی و سولفیدی‌های ماگمایی در کشورهای مختلف است. علاوه بر این، تخمین زده می‌شود که حدود ۵ میلیارد تن کبالت در گرهک‌های چندفلزی کف اقیانوس‌ها وجود دارد، اگرچه فعلاً استخراج این منابع از نظر اقتصادی عملی نیست. این ارقام نشان می‌دهند که ظرفیت بالقوه بازار کبالت بسیار بالا است، اما تمرکز اصلی منابع در چند کشور محدود باقی مانده و کنترل عرضه جهانی همچنان در دست آنهاست.

بازار کبالت جهانی، بازاری متمرکز و حساس است. کنگو با پیشتازی ذخایر و تولید، نقش تعیین‌کننده دارد، در حالی که کشورهایی مانند اندونزی و استرالیا، با افزایش تولید و توسعه زیرساخت‌ها، سهم خود را در زنجیره تأمین جهانی افزایش می‌دهند. برای صنایع نوین، شناخت دقیق این تمرکز و ریسک‌های ژئوپلیتیکی مرتبط، حیاتی است.