آیا میدانستید که با وجود تمام معادنی که تا امروز فعال هستند، حجم عظیمی از مس هنوز در زیر خاک مخفی مانده است؟ در سال ۲۰۱۵، سازمان زمینشناسی آمریکا اولین ارزیابی جامع جهانی خود را از منابع مس «کشف نشده» منتشر کرد که تصویری شگفتانگیز از آینده صنعت مس ترسیم کرد.
بر اساس این گزارش، زمین هنوز حدود ۳.۵ میلیارد تن مس کشف نشده در خود جای داده است. عددی که میتواند ذهن هر سرمایهگذار یا فعال صنعتی را به خود مشغول کند. اما این منابع در کجا پنهان شدهاند و چه معنایی برای آینده این صنعت دارد؟ با ما همراه باشید.
دو منبع اصلی تأمین مس جهان
در این ارزیابی بر دو نوع مهم از ذخایر متمرکز شد که بیشترین سهم را در تأمین جهانی مس دارند
۱. ذخایر پورفیری: اینها بزرگترین و مهمترین منابع مس در جهان هستند که معمولاً با طلا و مولیبدن نیز همراه هستند. نظیر معدن مس سرچشمه در ایران یا معدن اسکوندیدا در شیلی
۲. ذخایر مس لایهای میزبان رسوب (Sediment-hosted Stratabound): ذخایری که در لایههای رسوبی تشکیل شده و از نظر ژئوپلیتیک بسیار مهم هستند.
تقسیمبندی منابع مس؛ شناخته شده در برابر ناشناخته
برای درک هر چه بهتر ابعاد ماجرا، باید منابع مس را به دو دسته تقسیم کنیم:
۱. منابع شناسایی شده: ۲,۱۰۰ میلیون تن
این مقدار مس است که ما میدانیم کجاست و تا حدودی روی آن دادههای فنی داریم. توزیع این منابع به شرح زیر است:
- ۳۸٪ در آمریکای جنوبی (قلب تپنده تولید مس فعلی)
- ۲۳٪ در آمریکای شمالی
- ۹٪ در آسیای مرکزی و شرقی
- ۸٪ در آفریقا
- ۶٪ در اروپا
- سایر مناطق شامل آسیای جنوب شرقی، خاورمیانه و استرالیا سهمهای کوچکتری دارند.
۲. منابع کشف نشده: ۳,۵۰۰ میلیون تن
این بخش جذابترین قسمت گزارش است. تخمین زده میشود که ۳,۵۰۰ میلیون تن مس دیگر هنوز کشف نشده است. جالب اینجاست که نقشه این منابع نسبت به منابع فعلی کمی تغییر میکند:
- آسیای جنوب شرقی (شامل مجمعالجزایر): با سهم ۲۰٪ (۱۲٪ + ۸٪)، به عنوان بزرگترین منطقه دارای پتانسیل کشف مس شناخته میشود.
- آمریکای جنوبی: همچنان غول است و ۲۱٪ از مس کشف نشده را در خود دارد.
- آسیای مرکزی و شرقی: با ۱۴٪ در رتبه سوم قرار دارد.
- آمریکای شمالی: سهمی معادل ۱۳٪ را در اختیار دارد.
ترکیب نهایی: ۵.۶ میلیارد تن مس در دسترس
اگر منابع شناسایی شده (۲,۱۰۰ میلیون تن) را با برآورد منابع کشف نشده (۳,۵۰۰ میلیون تن) جمع کنیم، به عدد خیرهکننده ۵,۶۰۰ میلیون تن مس کل منابع زمین میرسیم.
اما سهم هر نوع از رسوب در این کیک بزرگ چقدر است؟
- ذخایر پورفیری: قهرمان بیرقیب این میدان هستند. حدود ۷۴٪ از منابع شناسایی شده و تخمین زده میشود که ۳,۱۰۰ میلیون تن از منابع کشف نشده نیز از این نوع باشند.
- ذخایر لایهای رسوبی: حدود ۱۰٪ از منابع شناسایی شده و ۴۰۰ میلیون تن از منابع کشف نشده را تشکیل میدهند.
پیامدهای استراتژیک برای صنعت معدن
این دادهها سه پیام مهم برای فعالان حوزه معدن دارد:
۱. تغییر قطب جغرافیایی: با اینکه آمریکای جنوبی اکنون پادشاه تولید است، اما آسیای جنوب شرقی به عنوان کانون آینده اکتشافات مس ظاهر شده است. شرکتهای معدنی باید استراتژی اکتشاف خود را به سمت این منطقه تغییر دهند.
۲. اهمیت ذخایر پورفیری: با توجه به اینکه اکثر مس (چه کشف شده و چه کشف نشده) از نوع پورفیری است، تکنولوژیهای فرآوری و استخراج از این نوع معادن در آینده حیاتیتر خواهد شد.
۳. آینده روشن: با وجود نگرانیهای پایان ذخایر، اعداد ۵.۶ میلیارد تنی نشان میدهد که زمین هنوز برای نسلهای آینده مس کافی دارد، به شرطی که سرمایهگذاری کافی در بخش اکتشاف و تکنولوژی انجام شود.
گزارش USGS نقشه راهی است که نشان میدهد بازی مس هنوز تمام نشده است. از کوههای آند در آمریکای جنوبی تا جزایر آسیای جنوب شرقی، زمین هنوز رازهای زیادی دارد که باید کشف شوند.