صنعت مس جهان در سال ۲۰۲۵ در دستان چند غول معدنی متمرکز شده است. ICSG در گزارش خود، لیستی از بزرگترین معادن مس جهان در سال ۲۰۲۵ منتشر کرده است. معادنی که نبض صنعت مس هستند و بخش قابل توجهی از مس جهان را تولید میکنند. اما این معادن کجا هستند و چه شرکتهایی آنها را تحت کنترل دارند؟
صدرنشین بیرقیب: اسکوندیدا
بدون هیچ شکی، معدن اسکوندیدا در شیلی پادشاه این صنعت است. با ظرفیت تولید سالانه ۱.۳۵ میلیون تن، این معدن نه تنها رتبه اول را در اختیار دارد، بلکه فاصلهای چشمگیر با رقیب نزدیک خود دارد.
- مالکیت: مشارکتی غولهای معدنی؛ شرکت بیاچپی (BHP) با ۵۷.۵٪ و ریو تینتو (Rio Tinto) با ۳۰٪ سهامداران اصلی هستند.
- روش تولید: ترکیبی از کنسانتره و SX-EW (استخراج حلال و الکترووینینگ).
مقاله پیشنهادی: آشنایی با معدن اسکوندیدا
رقابت شدید برای جایگاه دوم
نبرد برای جایگاه دوم بسیار نزدیک است. معدن گراسبرگ (Grasberg) در اندونزی با ظرفیت ۸۰۰ هزار تن در رتبه دوم قرار دارد. این معدن که توسط شرکت فریپورت-مکموران اداره میشود، یکی از غنیترین و پیچیدهترین پروژههای جهان محسوب به حساب میآید.
اما در رتبه سوم، کولاهواسی (Collahuasi) دیگر معدن غولپیکر شیلی با ظرفیت ۶۰۰ هزار تن قرار دارد. جالب توجه است که رتبه چهارم نیز با همین عدد (۶۰۰ هزار تن) به معدن کاموا-کاکولا (Kamoa-Kakula) در جمهوری دموکراتیک کنگو اختصاص یافته است.
طلایدار جدید آفریقا: کاموا-کاکولا
ظهور معدن کاموا-کاکولا در رتبه چهارم جهان (با ظرفیت ۶۰۰ هزار تن) یکی از مهمترین رویدادهای سالهای اخیر در صنعت مس است. این معدن که توسط شرکت ایوانهو ماینز (Ivanhoe Mines) و گروه معدن زیجین (Zijin Mining) اداره میشود، نشان میدهد که آفریقا به سرعت در حال تبدیل شدن به یک قطب اصلی تولید مس است و میتواند رقیبی جدی برای معادن سنتی آمریکای لاتین باشد.
تسلط شیلی و آمریکا در لیست ۲۰ تایی
اگر به لیست نگاه کنیم، حضور پررنگ کشورها مشخص است:
- شیلی: با داشتن معادنی مانند اسکوندیدا، کولاهواسی، ال تنینته، چوکیکاماتا، اسپنس و کبرادا بلانکا، همچنان ابرقدرت بیرقیب مس جهان است.
- ایالات متحده: معادن مورنسی (Morenci) در رتبه پنجم (۵۷۰ هزار تن) و بینگام کانیون (Bingham Canyon) در رتبه نوزدهم، نشاندهنده قدرت تولید آمریکا است. جالب اینکه هر دو این معادن نیز با مشارکت فریپورت-مکموران اداره میشوند.
شرکتهای برتر: چه کسانی دنیای مس را کنترل میکنند؟
بررسی مالکیت این معادن تصویر جالبی از قدرت شرکتها ارائه میدهد:
۱. فریپورت-مکموران (Freeport-McMoRan): این شرکت آمریکایی با حضور در گراسبرگ (اندونزی)، مورنسی (آمریکا)، سرو ورد (پرو) و سهام در اسکوندیدا، یکی از قدرتمندترین بازیگران جهان است.
۲. بیاچپی (BHP): با مالکیت اسکوندیدا و حضور در آنامینا و اسپنس، سهم عمدهای از بازار را در اختیار دارد.
۳. کدلکو (Codelco): شرکت دولتی مس شیلی با معادلی مانند ال تنینته و چوکیکاماتا، همچنان بزرگترین تولیدکننده دولتی مس در جهان است.
۴. گلنکور (Glencore): این شرکت سوئیسی با حضور در کولاهواسی، آنامینا و کاموتو (کنگو)، نفوذ گستردهای در شیلی و آفریقا دارد.
نگاهی به اعداد و ارقام کلیدی
در اینجا خلاصهای از وضعیت معادن برتر (با ظرفیت بالای ۳۰۰ هزار تن) آورده شده است:
دادههای سال ۲۰۲۵ نشان میدهد که صنعت مس در حال گذار است. اگرچه شیلی همچنان قلب تپنده تولید است، اما ورود قدرتمند معادن جدید در آفریقا (مانند کاموا-کاکولا) و توسعه معادن در آسیای مرکزی (مانند اویو تولگوی)، نقشه قدرت را در حال تغییر است. برای سرمایهگذاران و فعالان بازار، رصد عملکرد این ۲۰ معدن برتر، کلید درک عرضه و قیمت جهانی مس در سالهای پیش رو خواهد بود.