اگر به نقشه معادن بزرگ مس نگاهی بی‌اندازید، متوجه می‌شوید در پازلی که از کشورهایی نظیر شیلی و پرو و … که در آمریکای جنوبی تشکیل شده است، جای کشور کلمبیا خالی است. کلمبیا شاید الان نامی بزرگ در صنعت مس نباشد اما در میان کشورهای آمریکای جنوبی، که اصلی‌ترین بازیگران هستند، کلمبیا کمتر هز هر کشوری اکتشافات معدنی و فعالیت‌های معدنی در آن مجوز گرفته است. اما شاید این رویه تغییر کند.

کلمبیا، با ذخایر قابل توجه مس در امتداد کمربند متالوژنیک آند، در حال حاضر در یکی از حساس‌ترین نقاط تاریخی خود قرار دارد. انتخابات ریاست‌جمهوری ۳۱ مه ۲۰۲۶  چیزی بیش از یک رقابت داخلی است و نتیجه این انتخابات به یک نقطه عطف برای آینده بخش معدن این کشور و جایگاه آن در زنجیره تأمین جهانی فلزات حیاتی تبدیل شده است و احتمالا بر بسیاری از تولیدکنندگان مس در جهان، از جمله ایران، اثر گذار خواهد بود. حالا آن برگ‌ رای‌هایی که مردم کلمبیا ۳ روز دیگر در صندوق‌ها خواهند انداخت یا می‌تواند میلیاردها دلار سرمایه‌گذاری خارجی را فعال کند یا نااطمینانی مقرراتی و امنیتی را برای سال‌های آتی تثبیت نماید.

پس از چهار سال ریاست‌جمهوری گوستاوو پترو، که با تمرکز بر اصلاحات زیست‌محیطی، افزایش مالیات‌ها و سیاست «صلح کامل» همراه بود، صنعت معدن در کشور کلمبیا با یک انقباض مواجه شده است. تولیدات معدنی کلمبیا بیش از ۶ درصد کاهش یافته، صادرات زغال‌سنگ ۲۰ درصد و طلا ۱۸ درصد افت کرده و بسیاری از پروژه‌های بزرگ مس، نیکل و طلا در وضعیت تعلیق مانده‌اند.حالا سرمایه‌گذاران بین‌المللی، که به دنبال تأمین مس برای خودروهای برقی و زیرساخت‌های انرژی تجدیدپذیر هستند، اکنون منتظر شفافیت سیاست‌های دولت بعدی هستند.

سه نامزد اصلی انتخابات کلمبیا و رویکردهای متفاوت آن‌ها به بخش معدن

نظر سنجی‌‌ها می‌گوید سناتور ایوان سپدا احتمالا رئیس جمهور بعدی است، نامزد ائتلاف چپ «پاکت تاریخی» و نزدیک‌ترین ادامه‌دهنده مسیر پترو. ایوان سپدا، که سابقه طولانی در فعالیت‌های حقوق بشری دارد و فرزند یک رهبر کمونیست ترور شده است، بر تداوم سیاست‌های زیست‌محیطی، تقویت نظارت اجتماعی بر پروژه‌های معدنی و «صلح کامل» تأکید دارد.

ایوان سپدا تلاش کرده خود را معتدل‌تر از پترو نشان دهد و از مذاکره با بخش فراورده‌های نفتی و پتروشیمی سخن بگوید، اما سرمایه‌گذاران همچنان نسبت به گسترش دخالت دولتی، تضعیف استقلال بانک مرکزی و طولانی‌تر شدن فرآیند صدور مجوزها نگران هستند.

انتظار می‌رود اگر ایوان سپدا،‌ که حالا با اختلاف بسیاری اندکی نیز در نظرسنجی‌حا جلوتر است، پیروز انتخابات ریاست جمهوری کلمبیا شود، سیاست‌های محدودکننده در بخش‌های حساس زیست‌محیطی ادامه یابد و اولویت به معدن‌کاری کوچک‌مقیاس و مشارکتی داده شود. این رویکرد می‌تواند جذابیت کشور کلمبیا را برای سرمایه‌گذاران بزرگ بین‌المللی کاهش دهد و باعث هدایت سرمایه‌ها به سمت شیلی و پرو شود.

اما در مقابل سپدا دو رقیب قرار گرفته‌اند. پالوما والنسیا ، سناتور حزب مرکز-راست «دموکراتیک»، و آبلاردو دلا اسپرییا،  نامزد راست‌گرای مستقل، دو رقیب اصلی راستگرا هستند.

هر دو این کاندیداها بر ساده‌سازی مقررات، تسریع صدور مجوزها، تقویت امنیت و حمایت قاطع از سرمایه‌گذاری خصوصی تأکید دارند. والنسیا بر گسترش استخراج منابع و رسمی‌سازی معدن‌کاری کوچک‌مقیاس تمرکز دارد. دلا اسپرییا نیز بر ایجاد چارچوب مقرراتی شفاف، حفاظت از شرکت‌های دولتی مانند اکوپترول و مبارزه جدی با معدن‌کاری غیرقانونی اصرار دارد.

رقابت بین این دو نامزد راست، که انتخابات را به عنوان فرصتی برای بازگرداندن اعتماد سرمایه‌گذاران و احیای سنت پروکسینس کلمبیا توصیف می‌کنند، بسیار نزدیک است. پیروزی هر یک از آن‌ها احتمالاً سیگنال مثبتی به شرکت‌هایی مانند Glencore و Rio Tinto ارسال خواهد کرد که پروژه‌هایی مانند Quebradona، Alacrán و Mocoa را دنبال می‌کنند.

تأثیر جهانی انتخابات کلمبیا بر بازار مس

شاید عجیب نباشد که بگوییم شاید نتیجه انتخابات کلمبیا بر آنچه که در شهربابک و رفسنجان در ایران یا آنچه که در بسیاری از مناطق معدنی رخ می‌دهد اثرگذار است.حالا که تقاضای مس در بیشینه خود قرار داد، جهان به دنبال تنوع‌بخشی به تأمین‌کنندگان خارج از شیلی و پرو است. کلمبیا با پتانسیل تبدیل شدن به تأمین‌کننده معنادار مس، می‌تواند نقش مهمی در کاهش ریسک‌های زنجیره تأمین ایفا کند. حضور یا عدم یک بازیگر جهانی در صنعت مس، می‌تواند اثرات بسیار مهمی بر صنعت مس در جهان داشته باشد

در این انتخابات اگر نامزد راستگرا پیروز شود و مقررات را تسهیل کند، کلمبیا می‌تواند در میان‌مدت به یکی از گزینه‌های جذاب برای سرمایه‌گذاری‌های چنددهه‌ای تبدیل شود. این اتفاق به نوبه خود فشار بر قیمت جهانی مس را تعدیل کرده و به امنیت انرژی کشورهای واردکننده مانند ایالات متحده، اروپا و چین کمک خواهد کرد.

اما در سوی مقابل، تداوم رویکرد چپگرایانه در کلمبیا توسط سپدا و ادامه پیدا کردن مسیر پترو، می‌تواند همچنان سرمایه‌گذاری در صنعت مس در کشور کلمبیا را روی هوا نگه دارد و وابستگی جهانی به تولیدکنندگان بزرگ فعلی یعنی شیلی و پرو را افزایش دهد.

باید به انتخابات کلمبیا دقیق‌تر نگاه کرد

بدون شک انتخاب یک رئیس جمهور می‌تواند همه چیز را تغییر دهد. این برای مردم هر کشور کاملا مشخص است اما زنجیره‌‌های تامین جهانی در بخش بالادست امروزه به اندازه‌ای پیچیده شده‌اند که بسیاری از اتفاقات کوچک نیز می‌توانند قیمت‌ها را تغییر دهد. انتخابات کلمبیا یکی از آن وقایع است که سرمایه‌گذاران بخش معدن نگاه ویژه‌ای به آن دارند. این موضوعی است که تجربه آرژانتین نیز به خوبی آن را نشان داده است.

گروهی از سرمایه‌گذاران و شرکت‌های چند ملیتی جهان، حالا به این امید دارند که جضور یک نامزد راستگرا مسیر را برای حضور پر رنگ آن‌ها در کشور کلمبیا باز کند. در سطحی متفاوت نیز، تقریبا همه بازیگران جهانی، می‌دانند که نتیجه این انتخابات می‌توانند قیمت محصول آن‌ها را در اینده تعیین کند. حالا شاید اغراق شده باشد که بگوییم انتخابات کلمبیا یکی از وقایع بسیار مهم است، اما توقع می‌رود که فعالان اقتصادی و سیاستگذاران صنعتی، نگاه ویژه‌ای به آن داشته باشند.