لی چیانگ، نخست‌وزیر چین و دومین مقام ارشد این کشور، روز سه‌شنبه از تأسیسات عناصر نادر خاکی در استان جیانگشی بازدید کرد؛ اقدامی که خبرگزاری رسمی شینهوا آن را منتشر کرد و ناظران آن را حامل پیام‌های سیاستی در آستانه تعطیلات سال نو چینی دانستند. چنین بازدیدهایی معمولاً فرصتی برای اعلام جهت‌گیری‌های راهبردی پیش از آغاز تعطیلات محسوب می‌شود.
در گزارش رسمی، بدون اشاره مستقیم به ایالات متحده، بر اهمیت فزاینده عناصر نادر خاکی در توسعه تولید پیشرفته و گذار سبز و کم‌کربن تأکید شده است. این موضع‌گیری در حالی صورت می‌گیرد که دسترسی به این مواد ـ که در تولید خودروها، گوشی‌های هوشمند و تجهیزات نظامی کاربرد دارند ـ به یکی از اهرم‌های مهم پکن در تعاملات با واشنگتن تبدیل شده است.
تأکید بر یکپارچگی زنجیره نوآوری
لی چیانگ در اظهاراتی که از سوی رسانه‌های دولتی نقل شد، اعلام کرد:
«ارزش مهم عناصر نادر خاکی در توسعه تولید پیشرفته و پیشبرد تحول سبز و کم‌کربن بیش از پیش برجسته شده است.»
او همچنین بر لزوم «ادغام عمیق صنعت، دانشگاه، پژوهش و کاربرد» و گسترش استفاده از فناوری‌های مرتبط با عناصر نادر خاکی تأکید کرد. این اظهارات یادآور تنش‌های سال گذشته است؛ زمانی که چین پس از محدودیت‌های بیشتر آمریکا بر سرمایه‌گذاری‌های چینی، کنترل صادرات عناصر نادر خاکی را به‌طور ناگهانی تشدید کرد و زنجیره تأمین جهانی را با اختلال مواجه ساخت.
رقابت ساختاری بر سر مواد معدنی حیاتی
تحلیلگران معتقدند رقابت میان چین و آمریکا برای تضمین دسترسی بلندمدت به مواد معدنی حیاتی وارد مرحله‌ای ساختاری شده است. برخی گمانه‌زنی‌ها حاکی از آن است که پکن ممکن است مقرراتی وضع کند که شرکت‌های استفاده‌کننده از حتی مقادیر اندک عناصر نادر خاکی چینی را ملزم به گزارش برنامه‌های خود به وزارت بازرگانی این کشور کند؛ اقدامی که می‌تواند نفوذ چین را در تصمیم‌گیری شرکت‌های بین‌المللی افزایش دهد.
در مقابل، ایالات متحده نیز تلاش‌های خود را تشدید کرده است. هفته گذشته، جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، از برنامه‌ای برای ایجاد یک بلوک تجاری ترجیحی در حوزه مواد معدنی حیاتی با همکاری متحدان واشنگتن خبر داد و پیشنهاد تعیین کف قیمتی هماهنگ را مطرح کرد.
مقاله پیشنهادی: اجلاس وزراتی مواد معدنی حیاتی در واشنگتن برگزار شد
بازدیدهای پیش از تعطیلات؛ پیام‌های سیاستی
بازدید لی از یک مؤسسه پژوهشی وابسته به آکادمی علوم چین و همچنین چند واحد فعال در زنجیره تولید عناصر نادر خاکی، در چارچوب بازدیدهای پیش از تعطیلات سال نو قمری چینی ارزیابی می‌شود؛ بازدیدهایی که به‌طور سنتی حامل پیام‌های سیاستی درباره اولویت‌های سال پیش‌رو هستند. با توجه به نقش محوری چین در استخراج و فرآوری عناصر نادر خاکی، هرگونه تغییر در سیاست‌های صادراتی یا مقرراتی این کشور می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای برای صنایع پیشرفته، بازارهای جهانی و موازنه ژئوپلیتیکی مواد معدنی داشته باشد.